Koken op zee

Wietse is eigenlijk een Nederlandse, naar de UK uitgeweken violenbouwer. Maar tussendoor is hij ook nog eens een heel geëngageerde walvisjagerjager. Hij vond even de tijd om zijn culinaire ervaringen op het schip Steve Erwin van Sea Shepherd met ons te delen. Naast een interview, gaf hij ook nog enkele receptjes uit de kombuis van de Steve Irwin prijs.




- Hebben jullie honger geleden zo ver op zee?
Nee, juist het tegenovergestelde! Soms leek het schip net een 5 sterren restaurant. Nou, alleen qua eten dan.

- Wie maakte er dan voldoende eten voor al die bemanningsleden? Is dit steeds veggie/vegan?
We hebben vier koks aan boord en die hebben een van de zwaarste taken op het schip. Tijdens de campagne in Antarctica waren we twee periodes van ongeveer zes weken op zee. Drie maaltijden per dag, voor 48 bemanningsleden gedurende bijna drie maanden, dat is heel wat snijden, wassen, raspen, roeren, bakken, braden en frituren!

Al het eten dat op het schip gemaakt wordt is veganistisch. We zetten ons enorm in om walvislevens te redden. Dan gaan we niet vervolgens aan tafel schuiven om vlees of vis te eten. Dat zou hypocriet en ongepast zijn. Anderzijds is het ook zo dat het veganistisch dieet inclusief is voor alle mensen aan boord. Er hoeft dus niets apart voor mensen gekookt te worden.

- Hoe houden jullie de ingrediënten vers, zo lang op zee?
Op het schip is een grote vrieskamer, ook hebben we vier grote diepvriezers en een aantal koelkasten. Als we vertrekken zijn er veel verse groenten en fruit, maar na drie weken begint dat op te raken. Dan eten we meer uit blik.

- 48 bemanningsleden, zes weken op zee,...dat moet nogal een massadrinkwater zijn! Kunnen jullie je dan wel wassen?
Als ik het me goed kan herinneren is er een tank van ongeveer 60.000 liter vers water aanboord. Iedereen mag maar eens in de vier dagen douchen en dan ook maar voor 3 minuten. Anders zou het vers water sneller op zijn dan de brandstof en zouden we eerder terug moeten keren naar een haven om bij te vullen. Het doel is om zo lang mogelijk in het gebied waar de walvisjacht plaats vindt te blijven en de walvisjagers op de huid te zitten. Iedereen is dus enorm zuinig met water.

- Zo een boot op het woeste water, ik beeld me in dat dat nogal beweegt, klotst de soep dan niet uit de kom? Glijdt de pan niet van het vuur?
Haha, jazeker! Soms kan het er erg ruig aan toe gaan. Tijdens het voorbereiden van de maaltijd op kerstavond gebeurde er iets waardoor we ineens haaks op de golven in voeren. Het schip begon enorm schuin te trekken en iedereen in de kombuis hing aan de tafelpoten om niet weg te glijden. Toen is een deel van het eten wel gesneuveld, maar normaal staat alles vast. Het fornuis is zo gebouwd dat alle pannen 45 graden schuin gehouden kunnen worden. Als de pan dan maar niet helemaal gevuld is!

- Doen jullie de afwas in zeewater? Zoja, ik veronderstel dat de toilet ook in de zee terechtkomt. Is dat niet vies?
We wassen af met schoon water, uit de watertank. Dat moet ook, want zout water zou alles aantasten en een vies smaakje achterlaten. De toiletten spoelen wel door met zeewater. Je kan je afvragen hoe schadelijk het is dat de uitwerpselen ook in de zee terecht komen. Zolang de schoonmaakspullen biologisch en goed afbreekbaar zijn, is het ok. En alles is veganistisch natuurlijk, dus goed voedsel voor de visjes!

- De vragentrommel is leeg, wil je zelf nog iets kwijt?
Nou, dan vertel ik nog even het beste aspect van het eten aan boord van de Steve Irwin. Dat is namelijk dat bijna al het voedsel is gedoneerd. Veel mensen hebben meegeholpen om ons schip goed vol te laden met alles wat er nodig was om het drie maanden op zee uit te houden: boerderijen in de buurt van waar we aan wal lagen, supermarkten om de hoek en mensen die van kilometers ver komen rijden om ons voedsel te brengen. Het is een hele operatie om een schip zeeklaar te maken en alles te regelen om de campagne tot een succes te maken. Zonder alle gulle donaties van voedsel was het niet mogelijk geweest. Zo zie je maar weer dat iedereen een steentje kan bijdragen aan het behoud en de bescherming van het leven in de zee. Ook als je thuis koekjes bakt en ze komt langs brengen voor de bemanning na een lange dag werken. Hmm yummy!

Dat is een heel subtiele hint, Wietse! :)



Recepten M/Y Steve Irwin

Deze recepten zijn in de afgelopen jaren ontwikkeld en gebruikt in de kombuis op de schepen van Sea Shepherd. De verhoudingen zijn zo getrouw mogelijk genoteerd, maar het blijft gokken als je elke dag voor meer dan veertig bemanningsleden kookt. Probeer de recepten dus op eigen risico!

Kikkererwtenburgers (falafel) (ca 40 pers)

16 kopjes droge kikkererwten (weken en gaarkoken)

Voeg toe:
3 gesneden rode uien
6 gesneden selderij stengels
8 eetlepels kerrie poeder
5-8 teentjes gesneden knoflook
4 eetlepels groenten bouillon poeder
4 eetlepels olie
zout en peper naar smaak toevoegen

Meng en plet alles door elkaar en voeg een of twee eetlepels bloem toe. Druk in de gewenste burgervorm en braadt tot de buitenkant krokant is. Serveer met vers brood.

'Pluizige Pannenkoekjes' (ca 40 pers)
Meng samen in een schaal:
3 bananen
16 eetlepels zonnebloemolie
2 eetlepels vanille
1 ½ kopje gebroken pure chocolade

Meng in een aparte schaal de droge ingrediënten:
10 kopjes bloem
5 theelepels zout
5 ½ eetlepel bakpoeder
2 theelepels bicarbonaat
16 eetlepels suiker

Meng de inhoud van beide schalen door elkaar, samen met sojamelk tot de gewenste textuur bekomen wordt. Verwarm olie in e)en koekenpan en wacht tot de pan goed heet is. Bak op een wat lager pitje de pannenkoeken tot lichtbruin. Serveren met siroop of suiker. Hmm...smullen maar!

Kikkererwtensalade (ca 40 pers)

Meng samen:
5-6 blikken kikkererwten
1 rode ui, fijn gesneden
8 gesneden tomaten
4 eetlepels gesneden peterselie
4 eetlepels vers gesneden koriander
3 eetlepels olijfolie
1 vers geperste citroen
zout en peper naar smaak bijvoegen

Snelle Yummy Paddestoelen (ca 40 pers)

Warm olie in een pan op een hoog pitje. Als de pan flink heet is, voeg een laag gesneden uien en paddestoelen toe. Voeg zout en peper toe. Bak voor 3 à 4 minuten tot de uien zacht zijn. Haal de pan van het vuur en voeg verse peterselie en een halve tomaat toe. Yummy!

(Photo: Eric Cheng / Sea Shepherd Conservation Society)